Pismo
Krzyżacy mieszkają na Warmii
Rozmowa z Joanną Wilengowską, autorką Króla Warmii i Saturna, laureatką Nagrody Literackiej Gdynia w kategorii esej (2025). Rozmowę publikujemy w cyklu „Lęk przed Niemcem”, który jest próbą zrozumienia, z czego wynika polski brak akceptacji niemieckiej historii dzisiejszych polskich ziem.
Staruszka
Pachniała myszami i starym człowiekiem. Zakutana po szyję w cienką, wręcz płaską, bo pewnie wypełnioną zbitą watoliną zimową kurtkę, w dzierganej wełnianej czapie, której koniec opadał daleko na plecy kolorowym pimpolem, nie przystawała do pierwszych dni maja i dwudziestu trzech stopni w cieniu.
Zamknąć za sobą drzwi
Rozmowa z Zenonem Kruczyńskim, autorem książki „Uczeń zen i sarna”, która ukazała się w wydawnictwie słowo/obraz terytoria w 2025 roku.
Krótkie przypadki prozą
Wychodząc od dobrze mi znanej idei konkursu jednego wiersza, pomyślałem: a gdyby coś w podobnej formule wymyślić dla tych z nas, którzy lubią dłubać w prozie?
Biała
Mam cię na palcach
jesteś zupełnie biała – prawie cię nie ma,
przypominasz śluz lub wody płodowe
![[kiedyś łatwiej…]](https://miastoliteratury.com/wp-content/uploads/2026/04/Julia_Chomiaczewska_Ksandrine_kiedys_latwiej-656x376.jpg)
[kiedyś łatwiej…]
kiedyś łatwiej byłoby kochać
albo czuć – osadzić się w kimś
zupę robi się z niebagatelną czułością
Pamięć złotej rybki versus mit Syzyfa
Złotym rybkom przypisuje się bardzo krótką pamięć – sięgającą zaledwie kilku sekund wstecz – dzięki której każde okrążenie akwarium to odkrycie świata na nowo, każda muszla na dnie to fascynująca niespodzianka.
W poszukiwaniu protokołu stworzenia
Rozmowa z profesorem Ryszardem Horodeckim, fizykiem teoretykiem, współzałożycielem i pierwszym wieloletnim dyrektorem Krajowego Centrum Informatyki Kwantowej przy Uniwersytecie Gdańskim; poetą, autorem zbiorów Sum ergo cogito i Arras z Andromedy.
Historia kilku dedykacji Pawła Huellego. Opowieść dygresyjna
On był tym wojażerem, podróżnikiem, który przynosi nam wieści i opowieści zza mórz. Z wprawą żonglera zmieniał tematy, snuł anegdoty, zmieniał miejsca i epoki. Wyśmienity causeur, czarujący i uwodzący słuchaczy niczym flecista z Hameln…
Ofelia
Książka obrazowa/obrazkowa – picturebook – jeszcze nie do końca została przez czytelników oswojona jako pełnoprawna forma przekazu literackiego i artystycznego. By zachęcić do obcowania z nią, prezentujemy „opowiadanie obrazowe”.
Czemu, do cholery, nie przestaniecie wreszcie pisać?!
Po bagnistych i przepastnych otchłaniach sztucznej inteligencji (SI), w których ugrzęźliśmy z Dominiką na początku tego roku, postanowiliśmy, że czas na coś całkiem innego – kontakt z kulturą stworzoną w stu procentach przez naturalną inteligencję (NI).
Donald Trump, czyli kulturowa maszyna wojenna
Każdy, kto bacznie obserwuje aktualną kondycję kultury popularnej, w istocie obserwuje proces powolnego, lecz jednocześnie prawie niemożliwego do zatrzymania więdnięcia.
Na cztery ręce: Plecak ewakuacyjny
Przeczytałam, że podczas Hedgehog 2025, symulowanych manewrów wojsk NATO w Estonii, dziesięciu ukraińskich operatorów dronów w jeden dzień „wyeliminowało” dwa natowskie bataliony – zmroziła mnie ta informacja.
Haiku na cztery pory roku: Zima
gęsia skórka
na stalowej poręczy
stroszy się szron
Inspektor Pawełke i zimowe nadgodziny
Inspektor Pawełke zmrużył zmęczone oczy i oderwał je na chwilę od ekranu komputera, żeby rozejrzeć się po pogrążonym w półmroku biurze. Kolejny wieczór nadgodzin bezlitośnie się dłużył.
Martwa metafora
Pierwszy wierszyk
jaki udało mi się napisać
opowiadał o bólu zęba
Nowa fala
Korci mnie oczywiście, żeby polską literaturę porównać do polskiego morza. Napisać, że albo flauta, albo sztorm (a czasem martwa fala). Że bursztyny tylko po burzy, a jak człowiek ma nadzieję na kąpiel – to sinice.
będą otwierać Ci serce
Zwycięski utwór zaprezentowany 28 stycznia 2026 roku podczas ósmej rundy Slamu na Długiej.
Kochanie, jesteśmy kuzynami
Zwycięski utwór zaprezentowany 20 grudnia 2025 roku podczas siódmej rundy Slamu na Długiej.
Sztuczna inteligencja – genialne narzędzie czy kompletna niedorzeczność?
W pierwszych dniach stycznia wybraliśmy się z Dominiką Wróblewską na dyskusję dotyczącą kilku filmów prezentowanych na wystawie Muzeum II Wojny Światowej. Naszą ciekawość do czerwoności rozpalał fakt, że omawiane filmy zostały stworzone przy użyciu sztucznej inteligencji.
(Nie)pokój
Marzec rozpoczął się nie tylko odwrotem zimowych temperatur, ale również kolejnymi wojennymi niepokojami na Bliskim Wschodzie. Zatem weszliśmy w następny miesiąc, którego dominantą będzie (nie)pokój właśnie.
Short story. Patent na czytelniczy sukces?
Pisząc o amerykańskich opowiadaniach, chciałam się podzielić pewną lekturową fascynacją. Z fascynacji tej wyrasta zachęta, by autorzy i autorki popróbowali się mierzyć z tymi formami. Ale przede wszystkim zachęta do czytania tej literatury – jest to bowiem twórczość z najwyższej półki.
Jeszcze wyrośnie ze mnie coś dobrego
Odkąd dowiedziałem się, że w razie powszechnej mobilizacji
mogę zostać wcielony – noszę w kieszeniach garść nasion
Nienawidzimy Niemca, bo chcemy być jak on
Rozmowa z Wojciechem Śmieją, Ślązakiem i profesorem Uniwersytetu Śląskiego, autorem książek Po męstwie i Gorsze światy, publikowana w ramach cyklu „Lęk przed Niemcem”, który jest próbą zrozumienia, z czego wynika polski brak akceptacji niemieckiej historii dzisiejszych polskich ziem.
Pogoda dla czytaczy
„Po co łazić gdzieś w śniegu i mrozie, skoro można wygodnie czytać u siebie? We własnym fotelu czy łóżku, z kotem, psem, człowiekiem wtulonym obok” – myślę, brnąc w brei zdradziecko podszytej lodem. „Czy ktoś w ogóle tam przyjdzie?”
Na cztery ręce: ARA
Dzisiejszy poniedziałek był zupełnie zwyczajny, to panująca dookoła zima była niezwyczajna, inna niż co najmniej kilka ostatnich przed nią.
Choć licho i chochliki drukarskie nie śpią
Rozmowa z Moniką Milewską, antropolożką historii, eseistką, poetką, bajkopisarką, autorką dramatów i tłumaczką, w 2026 roku obchodzącą jubileusz czterdziestolecia debiutu poetyckiego.
